مجله تفرج گشت تفرج گشت

روز عرفه

کشور: - شهر:
روز عرفه

معنی و مفهوم روز عرفه چیست؟

روز عرفه به معنای شناخت، آگاهی و درک عمیق است. این روز برای مسلمانان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا به رمز و راز ماجرای هبوط حضرت آدم و حوا از بهشت و شناخت مجدد آنها از یکدیگر در سرزمین عرفات اشاره دارد. مطابق روایات اسلامی پس از اخراج از بهشت، آدم و حوا در مکان‌های جداگانه قرار گرفتند، اما سرانجام در عرفات، که نام آن از ریشه عرفان گرفته شده، یکدیگر را شناختند و به هم پیوستند. بنابراین روز عرفه نمادی از بازیابی شناخت، معرفت و وحدت است.

عرفات مکانی در نزدیکی مکه است که در این روز ویژه، زائران حج باید در آنجا توقف کنند و به اندیشه و تأمل بپردازند. نام عرفات از واژه عرفه گرفته شده که به معنای سرزمین شناخته شده در میان کوه‌هاست. این نامگذاری نشان‌دهنده اهمیت شناخت و آگاهی در سنت اسلامی است.

روز عرفه فرصتی برای مسلمانان است تا با تمرکز بر معنویت و خودشناسی، به درک عمیق‌تری از حقایق وجودی دست یابند. این روز پیام‌های معرفتی و عرفانی مهمی را برای پیروان اسلام در بر دارد و آنها را به سوی کمال معنوی و شناخت حقیقت راهنمایی می‌کند.

احکام فقهی روز عرفه

در فقه شیعه، یکی از احکام مهم روز عرفه، واجب بودن وقوف در صحرای عرفات است. حجاج باید از ظهر روز نهم ذی‌الحجه تا غروب آفتاب در این منطقه بمانند و از آنجا خارج نشوند. این امر جزء ارکان حج محسوب می‌شود و چنانچه زائر به صورت عمدی و بدون عذر موجه از انجام آن خودداری کند، حج وی باطل خواهد شد. بنابراین، وقوف در عرفات یکی از رکن‌های اساسی حج است که باید با دقت و جدیت کامل انجام شود. این واجب، ریشه در احادیث و روایات معتبر دارد و نقش کلیدی در اعمال حج ایفا می‌کند.

در مذاهب اهل سنت، درباره زمان دقیق وقوف در عرفات اختلاف نظر وجود دارد. برخی معتقدند این وقت از غروب شب دهم ذی‌الحجه تا سحرگاه روز عید قربان است. عده‌ای دیگر زمان آن را از سحرگاه روز نهم تا سحرگاه روز عید می‌دانند. اما گروهی سوم، وقت وقوف را از ظهر شرعی روز نهم ذی‌الحجه تا فجر روز دهم تعیین کرده‌اند.

این اختلاف نظر ناشی از تفسیرهای متفاوت از احادیث و روایات پیامبر اسلام (ص) درباره زمان دقیق این واجب است. با این حال همه مذاهب اهل سنت بر لزوم انجام وقوف در عرفات در روز نهم ذی‌الحجه تاکید دارند.

روز عرفه

جایگاه روز عرفه در نزد شیعیان

در نزد شیعیان، روز عرفه از جایگاه رفیع و واژهای برخوردار است. این روز از مهم‌ترین روزهای سال شمرده می‌شود و معنویت خاصی را برای پیروان مکتب تشیع در بر دارد. در این روز زائران خانه خدا در صحرای عرفات حضور می‌یابند و به راز و نیاز با پروردگار می‌پردازند. شیعیان معتقدند که این روز، فرصت بی‌نظیری برای آمرزش گناهان، شکرگزاری نعمت‌ها و تقرب به ساحت قدسی الهی است. احادیث متعددی از ائمه معصومین (علیهم السلام) درباره فضیلت و برکات روز عرفه وارد شده است.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های روز عرفه در نزد شیعیان، وجود دعاهای ارزشمند و مناجات‌های معنوی در این روز است. از جمله این ادعیه می‌توان به دعای عرفه امام حسین (علیه السلام) اشاره کرد. همچنین روز عرفه روز رهایی از گناهان و دریافت مغفرت الهی نیز شمرده می‌شود.

از این رو پیروان اصلی امیر مومنان سعی دارند در این روز پاک از آلودگی‌های معنوی باشند و برای رسیدن به کمال انسانی تلاش کنند. جایگاه والای روز عرفه در نزد شیعیان، نشان از اهمیت مسائل معنوی و توجه ویژه به باطن و ظاهر عبادات در آیین تشیع دارد.

اعمال مستحبی در روز عرفه

روز عرفه از منظر شیعیان دارای اعمال و مستحبات ویژه‌ای است که انجام آنها موجب کسب فضایل معنوی بیشتری می‌گردد. یکی از مهمترین اعمال مستحب در این روز، دعا و استغفار است. طبق روایات، دعا کردن و طلب آمرزش از پروردگار در روز عرفه دارای ثواب و پاداش فراوانی است. از جمله ادعیه‌ای که خواندن آن در این روز بسیار توصیه شده، دعای معروف عرفه امام حسین (علیه السلام) است. این دعای ارزشمند سرشار از مضامین عرفانی و اخلاقی است.

از دیگر اعمال مستحب در روز عرفه می‌توان به غسل، زیارت امام حسین (علیه السلام)، بیتوته در منا، صدقه دادن و روزه گرفتن اشاره کرد. غسل کردن در این روز نشانه پاکی ظاهری و باطنی است. زیارت امام حسین (علیه السلام) نیز از اعمال پرفضیلت به شمار می‌رود و متن زیارت ویژه‌ای برای این روز وجود دارد.

بیتوته یعنی ماندن در منا تا طلوع فجر که از سنت‌های حج است. صدقه دادن و روزه گرفتن نیز مستحب شمرده شده و می‌تواند ثواب معنوی فراوانی را به همراه داشته باشد. انجام این اعمال در کنار اعمال واجب حج، زمینه‌ساز کسب معنویت بیشتر و تقرب به پروردگار در این روز ویژه می‌گردد.

روز عرفه

فلسفه و حکمت توقف در صحرای عرفات

توقف در صحرای عرفات در روز نهم ذی‌الحجه، یکی از مهم‌ترین و رمزآمیزترین اعمال حج است که دارای فلسفه‌های عمیق معنوی و عرفانی است. این صحرا که همچون دریایی از آرامش و سکوت است، فرصت مغتنمی برای حاجیان فراهم می‌کند تا از هیاهوی دنیا فاصله بگیرند و به تفکر و مناجات با خالق هستی بپردازند.

توقف در این سرزمین خشک و بی‌آب و علف، انسان را به یاد حقارت و ناچیزی خود در برابر عظمت پروردگار می‌اندازد و موجب فروتنی و خضوع بیشتر در برابر ذات احدیت می‌گردد.

از سوی دیگر، وقوف در عرفات یادآور ماجرای هبوط حضرت آدم و حوا از بهشت و شناخت مجدد آن‌ها از یکدیگر در همین سرزمین است. این رویداد نمادین، درس‌های ارزشمندی چون توبه، بازگشت به سوی خدا، و شناخت حقیقی نفس را برای انسان به ارمغان می‌آورد.

حاجی در این روز درمی‌یابد که همچون آدم و حوا از معرفت و شناخت حقیقی غافل مانده و باید با توبه و انابه، مسیر کمال را بازیابد. بنابراین توقف در عرفات بستری فراهم می‌کند تا انسان با تامل و تفکر، به خودشناسی و معرفت حقیقی دست یابد و از گرداب غفلت و نادانی رهایی یابد. این فلسفه عمیق، سرچشمه برکات معنوی فراوانی برای حجاج است.

فضیلت‌ها و برکات روز عرفه

زیارت امام حسین (ع) در روز عرفه به عنوان یکی از اعمال برجسته و پرفضیلت شناخته شده است. در این روز، زائران با توجه ویژه به فضیلت‌های بی‌شمار این امام همام، با حالتی از معرفت و ارادت عمیق، به زیارت حرم می‌پردازند. از امام صادق (ع) روایت شده است که زیارت امام حسین (ع) در این روز به اندازه هزار حج و عمره و هزار جهاد در راه خدا ثواب دارد.

مسلمانان همچنین می‌توانند با غسل در آب فرات یا آب دیگری و پوشیدن پاکیزه‌ترین لباس‌ها در حالی که دلی آرام و باوقار دارند، این زیارت را انجام دهند. هنگام ورود به حرم، با بیان تکبیر و تحمید، احترام خود را به این مکان مقدس نشان می‌دهند و با سلام و صلوات بر پیامبر اکرم (ص) و ائمه طاهرین (ع)، این زیارت را آغاز می‌کنند.

علاوه بر این، زائران باید به آداب خاصی در این زیارت توجه داشته باشند که شامل کم‌گویی و پرهیز از گفتگوهای بی‌فایده، ذکر و یاد خدا به صورت مستمر، و پاکیزگی لباس می‌شود. این اعمال نه تنها برای حفظ پاکی و طهارت زائر مهم است، بلکه به تقویت بُعد معنوی سفر کمک می‌کند و موجب می‌شود تا زائران بتوانند به بهترین شکل ممکن از فیوضات این زیارت بهره‌مند شوند.

روز عرفه

روز عرفه و حضرت آدم (ع)

داستان حضرت آدم (علیه السلام) و ارتباط ویژه او با روز عرفه، از جمله روایات ارزشمند در منابع اسلامی است. طبق روایت امام صادق (علیه السلام)، پس از هبوط از بهشت به سرزمین دنیا، حضرت آدم (علیه السلام) چهل روز را با گریه و زاری در سجده و نیایش سپری کرد. در این مدت، جبرئیل نازل شد و راه توبه و بازگشت به سوی خداوند را به آدم آموخت. سپس در روز هشتم ذی‌الحجه، آدم را به منا برد تا شب را در آنجا بماند.

روز بعد، حضرت آدم (علیه السلام) به همراه جبرئیل به صحرای عرفات رفت. در این سرزمین پاک، جبرئیل مناسک احرام و لبیک گفتن را به آدم آموخت. پس از ظهر روز عرفه، جبرئیل به آدم دستور داد تا غسل کند و پس از نماز عصر، در عرفات به وقوف و مناجات با خداوند بپردازد.

سپس کلمات پرمعنا و توبه‌آمیزی را به آدم تعلیم داد که شامل تسبیح، اعتراف به گناه، طلب آمرزش و ستایش خداوند بود. حضرت آدم (علیه السلام) تا غروب آفتاب با تضرع و گریه در این سرزمین به دعا و مناجات پرداخت، سپس به مشعر رفت و شب را در آنجا گذراند. این ماجرا نشان‌دهنده ارتباط عمیق روز عرفه با توبه، بازگشت به سوی خداوند و طلب آمرزش است.

روز عرفه و حضرت ابراهیم (ع)

سرگذشت ارتباط حضرت ابراهیم (علیه السلام) با روز عرفه و صحرای عرفات، از دیگر رویدادهای مهم تاریخی در منابع دینی است. طبق روایات، هنگامی که خداوند متعال فریضه حج را بر پیامبر بزرگوارش ابراهیم (علیه السلام) واجب فرمود، فرشته جبرئیل به عنوان پیک الهی مأمور شد تا مناسک و آداب این عبادت بزرگ را به ایشان بیاموزد. جبرئیل بر حضرت ابراهیم (علیه السلام) نازل شد و ایشان را به صحرای عرفات برد.

در این سرزمین پربرکت، جبرئیل شروع به آموزش اعمال و مناسک حج به حضرت ابراهیم (علیه السلام) کرد. هر بار که جبرئیل یکی از اعمال را بیان می‌کرد، حضرت ابراهیم (علیه السلام) در پاسخ می‌فرمود: “عرفت، عرفت” که به معنای “شناختم، شناختم” است.

این جمله کوتاه اما پرمغز، نشان‌دهنده درک عمیق حضرت ابراهیم (علیه السلام) از حقایق و رموز نهفته در اعمال حج بود. گویی ایشان با شناخت حقیقی خود و تقرب به خداوند، به معارف عمیق این فریضه بزرگ پی برده بود. بنابراین، روز عرفه و صحرای عرفات شاهد آموزش مناسک حج به پیامبر خاتم الانبیا و آغازگر این سنت ماندگار بود که ریشه در معرفت و شناخت حقیقی داشت.

روز عرفه و پیامبر عظیم الشان اسلام

روز عرفه از نظر تاریخی و معنوی، ارتباط تنگاتنگی با سیره و زندگی پیامبر گرامی اسلام، حضرت محمد مصطفی (صلی الله علیه و آله) دارد. صحرای عرفات در عصر نبوی، کلاس درس و محل تعلیمات وحیانی پیامبر اکرم (ص) بوده است.

بر اساس روایات، آخرین سوره قرآن کریم یعنی سوره (النصر) در همین سرزمین پاک بر قلب پاک پیامبر (ص) نازل گردید. این سوره جامع حاوی میثاق‌ها و پیمان‌های متعددی با پیروان ادیان الهی و قوانین و احکام اساسی دین مقدس اسلام بود که رسول خدا (ص) آن را به یاران و شاگردانش آموزش داد.

همچنین در این روز سرنوشت‌ساز، پیامبر اسلام (ص) سخنان تاریخی و ماندگاری را در میان جمعیت انبوه حجاج ایراد فرمودند. آن حضرت در خطبه معروف خود، مردم را به رعایت حقوق یکدیگر، پرهیز از ربا، دوری از شیطان و تقوای الهی سفارش کردند.

ایشان بر حقوق زنان، رعایت امانت‌داری، برادری میان مسلمانان و حرمت تصرف در اموال یکدیگر تأکید فراوان نمودند. این خطبه ارزشمند که در روز عرفه و در کنار مناسک حج ایراد شد، سرشار از آموزه‌های اخلاقی، حقوقی و اجتماعی است و نشان از جایگاه واای روز عرفه در سیره و زندگی پیامبر اعظم (ص) دارد.

دعای عرفه منسوب به امام حسین (ع)

یکی از شاهکارهای عرفانی که در روز عرفه و در ارتباط با این روز بزرگ خوانده می‌شود، دعای معروف “دعای عرفه” منسوب به امام حسین علیه السلام است. این دعای نورانی، سرشار از مضامین عمیق معنوی و تصاویر بدیع ادبی است که قلب هر شنونده و خواننده‌ای را تحت تأثیر قرار می‌دهد. امام سجاد علیه السلام درباره این دعا فرموده است: “هر که به درستی این دعا را بخواند و به معانی آن توجه کند، بهشت بر او واجب می‌شود.”

دعای عرفه، مناجاتی پرشور با خداوند متعال است که در آن، انسان کمال اراده و تضرع خویش را در برابر ذات احدیت به نمایش می‌گذارد. این دعا آینه‌ای تمام‌نمای شناخت انسان از خود و پروردگارش است.

در ابتدای دعا، عظمت و جلال خداوند متعال ستایش می‌شود، سپس انسان به ذلت، ناتوانی و گناهان خویش اعتراف می‌کند و در نهایت از درگاه الهی طلب آمرزش، هدایت و تقرب به ساحت قدسی او را می‌نماید. عبارات و تصاویر زیبا و روان این دعا، روح و جان انسان را منقلب می‌سازد و او را به اوج کمال معنوی می‌رساند.

روز عرفه سال ۱۴۰۳ در چه روزی است؟

روز عرفه یکی از مهم‌ترین و پرمعنویت‌ترین روزهای تقویم هجری شمسی است. این روز که در نهم ماه ذی‌الحجه قرار دارد، برای مسلمانان جهان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. زیرا در این روز، میلیون‌ها نفر از حجاج بیت‌الله الحرام در صحرای عرفات حضور می‌یابند و به اعمال مختص این روز می‌پردازند.

در سال 1403 هجری شمسی، روز عرفه مصادف با 27 خرداد خواهد بود. اتفاق افتادن روز عرفه در 27 خرداد، این روز معنوی را با فصل بهار و طراوت طبیعت گره زده است. در چنین روزی، مسلمانان در سراسر جهان، از شرق تا غرب، در مساجد و خانه‌ها گرد هم می‌آیند تا با خواندن ادعیه و دعاهای ویژه این روز، به یاد حقایق عمیق معنوی بپردازند و از فیض و برکات آن بهره‌مند گردند.

برگزاری ویژه‌برنامه‌های عبادی و معنوی در این روز، در واقع یادآور حضور انسان در محضر الهی و مناجات با خالق هستی است. روز عرفه امسال، فرصت مغتنمی برای تمامی مسلمانان فراهم می‌آورد تا در کنار اقامه مراسم ویژه حج، با تمرکز بر معنویت و پاکی درون، گامی در مسیر کمال انسانی بردارند.

سخن پایانی

عرفه روز معرفت و شناخت حقیقی است. این روز فرصتی استثنایی برای بازگشت به فطرت پاک انسانی و تقرب به ساحت قدسی الهی است. با گذر از مسیر توبه، استغفار و خودشناسی در این روز پرفیض، انسان می‌تواند از ظلمات گناه و غفلت رهایی یابد و به انوار هدایت و معنویت دست یازد.

روز عرفه، یادآور رسالت واای انسان در عبودیت و بندگی خداوند است و ما را به سوی کمال حقیقی رهنمون می‌سازد. از همین رو به شما پیشنهاد می‌دهیم که به هیچ عنوان تور کربلا عرفه 1403 را از دست ندهید. شما می‌توانید همین حالا از طریق کارشناسان ما در تفرج گشت این تور را رزرو کرده و خود را برای این سفر معنوی آماده سازید.

سوالات متداول

1. روز عرفه چه روزی است؟

عرفه نهم ماه ذی‌الحجه قبل از روز عید قربان و یکی از مهم‌ترین روزهای مناسک حج است که در آن، زائران خانه خدا باید در صحرای عرفات توقف کنند و به اعمال مخصوص این روز بپردازند.

2. چرا این روز عرفه نامیده شده است؟

این نامگذاری به دلیل ارتباط روز عرفه با معرفت، شناخت حقیقی و آگاهی است. طبق روایات، حضرت آدم و حوا پس از هبوط از بهشت در سرزمین عرفات یکدیگر را شناختند.

3. اهمیت عرفه در مناسک حج چیست؟

وقوف در عرفات از ارکان اصلی حج محسوب می‌شود و چنانچه حاجی از انجام آن خودداری کند، حجش باطل خواهد شد.

4. دعای مشهور منسوب به روز عرفه چیست؟

دعای عرفه امام حسین (علیه السلام) یکی از ادعیه مهم در این روز است که خواندن آن بسیار توصیه می‌شود.

5. آیا روز عرفه تنها به حجاج مربوط می‌شود؟

خیر، تمامی مسلمانان در سراسر جهان می‌توانند با برگزاری مراسم ویژه، ادعیه و اعمال مستحبی، از فیض و برکات روز عرفه بهره‌مند شوند.

6. روز عرفه سال 1403 در چه تاریخی است؟

عرفه سال 1403 هجری شمسی، مصادف با 27 خرداد خواهد بود.

66 بازدید
نویسنده: admin_author1
0 0 رای ها
امتیازدهی به مقاله
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
رزرو سریع و آسان با تماس
09018032743 - 02142109